Yapay zekâ ajanları ve robotlar insanlar adına hareket edebildiğinde mimarlığa ne olur? Proxy Society, anlaşılır yetkiyi, hakkaniyetli erişimi ve anlamlı insan mevcudiyetini korurken binaların ve kamusal alanların devredilmiş katılımı nasıl destekleyebileceğini araştırır.
TEZ / 001
TEMEL ÖNERME
Bir temsilci gereksiz yolculuğu, beklemeyi veya idari sürtünmeyi azaltabilir. Ancak binalar, bizzat gelen insanların aleyhine olacak biçimde sessizce otomatik işlemler için optimize edilmemeli. Araştırma, yokluğu ve mevcudiyeti birbiriyle uyumlu kalması gereken tasarım koşulları olarak ele alır.
Q01Bir bina, insan ziyaretçiyi yetkili yapay temsilciden nasıl ayırmalı?
Q02Bir ajan hangi mekânsal sınırları aşabilmeli ve bu yetki nasıl anlaşılır kılınmalı?
Q03Devredilmiş katılım ne zaman erişimi iyileştirir, ne zaman anlamlı insan mevcudiyetinin içini boşaltır?
Q04Binalar, fiziksel olarak bulunmayı bir ayrıcalığa çevirmeden yokluğu nasıl destekleyebilir?
Q05Otomatik kolaylığın yarattığı yoğunluğu, doğrulama işini, gözetimi ve bakımı kim üstlenir?
Q06Hangi mekânlar bakımı, sessizliği, ekolojiyi, oyunu veya yakınlığı korumak için temsilci faaliyetine bilinçli olarak direnmeli?
03 ARAŞTIRMA YÖNÜ
Proje, devredilmiş eyleme gücü binalara, kurumlara ve kamusal yaşama girdiğinde hangi mekânsal kararların değiştiğini sorar. Mimarlık, yapay zekâyı süsleyen bir katman değildir.
Katılım devredilebildiğinde mimarlık yeni bir soruya yanıt vermeli: Ne için fiziksel olarak orada bulunmaya hâlâ değer? Amaç, mevcudiyete üstünlük tanımak değil; gelme, kalma ve bizzat katılma hakkını zayıflatmadan yokluğu mümkün kılmak.
Girişler, asansörler, servis koridorları, dolaplar ve eşikler, insan yetkisi ile makine eylemi arasında açık arayüzlere dönüşebilir. Robot altyapısı önceden belirlenmiş çözüm değil, sınanacak bir tasarım hipotezi olarak ele alınır.
Yerler zaten kamusal erişim, temiz su, erişilebilirlik, güvenlik ve ekolojik koruma gibi kolektif amaçlar taşır. Proxy Society, otomatik sistemler erişimi, hareketi ve kaynakları giderek daha fazla müzakere ederken bu amaçların nasıl işler kaldığını sorar.
DOKTORA PİLOTU / KAMUSAL BİNA
Bir üniversite kütüphanesi veya toplum merkezi yaşayan laboratuvara dönüşür. Kişi, oda ayırtmak, bir nesneyi almak veya erişim ihtiyacını bildirmek gibi sınırlı bir görevi devreder. Mimari soru, bu yetkinin nerede başladığı, daraldığı, görünür olduğu ve insana döndüğüdür.
İnsanın niyeti ve mevcudiyeti birlikte gelir. Personel kimliği, yetkiyi ve istisnaları karşılaşmadan çıkarır.
Bina, görevi kimin devrettiğini, neye izin verildiğini, neyin süresinin dolduğunu ve insana devrin ne zaman gerekli olduğunu ayırmalı.
İnsan, temsilci veya hizmet aktörü binanın sınırına ulaşır.
Yer, aşırı gözetim gerektirmeden amacı ve yetkiyi kontrol eder.
Aktör ortak mekânın derinine ilerledikçe izinler daha belirli hâle gelir.
Nesneler, bilgi veya sorumluluk açık bir mekânsal sınırda aktarılır.
Sonuçların ağırlığı, belirsizlik veya çatışma arttığında sistem eylemin sahipliğini kişiye geri verir.
YÖNTEM / TASARIM YOLUYLA ARAŞTIRMA
Sınama basit: Araştırma, sonucu değiştiren bir mekânsal tasarım kararı belirleyebiliyor mu? Yanıt yalnızca daha iyi bir bildirim veya arayüzse bu henüz mimarlık araştırması değildir.
İnsanların, çalışanların, teslimatların, rezervasyonların ve istisnaların gerçek bir binada nasıl ilerlediğini belgele.
Yetkiyi, beklemeyi, devri, erişimi ve çatışmayı planlara, kesitlere ve zamana dayalı mekânsal diyagramlara dönüştür.
Yalnızca yazılım katmanını değiştirmek yerine alternatif eşik ve dolaşım düzenleri üret.
Devredilmiş yetkiyi görünür ve sınanabilir kılan tam ölçekli veya açıkça sahnelenmiş mekânsal prototipler yap.
Mimarlığın gerçekten neyi değiştirdiğini ayırmak için yapay zekâya yetki devrini olağan rezervasyon, sabit otomasyon ve insan yardımıyla karşılaştır.
Erişimi, hataları, personel müdahalesini, hareket çatışmalarını, kavrayışı, onuru ve algılanan denetimi ölç.
MİMARİ KATKI
Proje ajan etiği çerçevesinden fazlasını üretmeli. Gerçek binalara yön verebilecek mekânsal kanıt, sınanmış düzenler ve mimari bilgi bırakmalı.
Temsilci girişleri, ortak eşikler, teslim bölgeleri, insan öncelikli alanlar ve makine dolaşımı için sınanmış bir sözlük.
Mimarlığın devredilmiş faaliyeti ne zaman ayırması, karıştırması veya reddetmesi gerektiğine ilişkin kanıta dayalı rehber.
Beklemeyi, yanlış anlamayı, kesintiyi, yardımı ve gayriresmî karşılaşmayı mekânsal olgular olarak yakalayan kısa gözlem filmleri.
Katılımcıların uygulamadan önce alternatif düzenleri deneyimlemesini sağlayan 1:1 veya yerinde deneyler.
Mimari müdahalede bulunmamanın ne zaman yeni teknik altyapı eklemekten daha uygun olduğuna karar vermek için bir çerçeve.
ARAŞTIRMA DOĞRULTUSU
Yapay zekâ, kişinin ne alacağına, ne biriktireceğine ve nereye yatırım yapacağına karar vermesine yardım eder. Soru etkileşim tasarımı olarak başlar.
Yapay zekâ yalnızca tavsiye vermeyi bırakıp eylemeye başlar. Sorun yetki devri, yetki ve toplumsal anlam olur.
Devredilmiş eylem ortak binalara, sokaklara ve kurumlara girer. Yetki fiziksel bir sınır kazanır.
MEVCUT PROXY SOCIETY MALZEMESİ
Swimmable Cities, temiz suyu ve bedensel kamusal erişimi kentsel bir koşul olarak ele alır. WiFi.ee bağlantıyı anlaşılır kamusal altyapı olarak görür. İnsanın istek ve değerleri araştırması, devredilmiş eyleme gücünü binalara, ekolojik görevlere ve makine tarafından okunabilir yerlere genişletir.
Yüzme yerlerini bulmaktan, kıyıyı gerçekten erişilebilir, sağlıklı ve yaşanmaya değer kılan şeyi sormaya geçin.
VAKAYI AÇ →Altyapıyı tanımlamaktan, insanların gerçekte nerede oturabildiğini, bağlanabildiğini, yardım alabildiğini ve zorlanmadan kalabildiğini incelemeye geçin.
VAKAYI AÇ →Ajan izinlerinden fiziksel eşiklere, insan öncelikli bölgelere ve kalıcı kamusal görevler taşıyan yerlere geçin.
TEZİ AÇ →MİMARLIK ARAŞTIRMASI KONUMU
Proxy Society mimarlığı, devredilmiş eyleme gücünün yönetim aracı olarak ele alır. Araştırma, insanların önemli yerlerde doğrudan katılma imkânını korurken erişimin, yetkinin ve devrin nasıl mekânsal olarak anlaşılır hâle geldiğini sorar.
ARAŞTIRMAYI KONUŞALIMPROXY SOCIETY'YE DÖN